عباسِ زهرا(س)

از این [مطلب ] یک مطلب بالاتری پیدا شد، که این نکته را باز مرحوم حاجی نوری در لؤلؤ و مرجان کاملاً ذکر کرده است و آن این است که عده- ای آمدند گفتند گریه بر امام حسین ثوابش آنقدر زیاد است که از هر وسیله ای برای این کار می شود استفاده کرد. یک حرفی را امروزیها در آورده اند که می گویند: هدف وسیله را مباح می کند؛ هدفت خوب باشد وسیله ات هر چه شد،شد. اینها هم گفتند: ما اینجا یک هدف مقدس و منزه داریم و آن گریستن بر امام حسین (ع) است. حالا این گریستن روی چه فلسفه ایست، کاری به آن ندارد؛ باید گریست. بسیار خوب، به چه وسیله بگریانیم ؟ به هر وسیله که شد. هدف که مقدس است، وسیله هرچه شد،شد.

این موضوع که دستگاه حسینی یک دستگاه جدایی است و از هر وسیله- ای برای گریاندن می شود، استفاده کرد. این خیال، این توهم دروغ و غلط، یک عامل بزرگی شد برای جعل و تحریف.

حاجی نوری در کتابش نوشته است یکی از  ... (بقیه در ادامه مطلب)

القاب حضرت ابوالفضل العباس (ع)

قمر بنى‏هاشم: بهره‏ مندى بسیار عباس از جمال و جلال و سیماى سپید و زیبا و سیرت سبز و نورانى، زمینه ‏ساز این لقب است.

باب الحوائج: کریمى از دودمان کریمان که چون حاجتمندى سوى او روى کند، خواسته‏ هایش را برآورده مى ‏سازد.

طیار: بیانگر مقام و عظمت‏ حضرت عباس(ع) در فضاى عالم قدس و بهشت جاودان است.

الشهید: شهادت، که نشان نمایان ابوالفضل(ع) است و در چهره حیات او درخشندگى بسیار دارد، زمینه ‏ساز این لقب است

سقا : دلاورى عباس در صحنه هاى حیرت‏ آور آبرسانى به تشنگان، سبب این لقب شد.

سپه سالار: صاحب لواء یا سپه سالار لقب بزرگترین شخصیت نظامى است و عباس در روز عاشورا این لقب را از آن خود ساخت.

پرچمدار و علمدار: یادآور دلاوى و حفظ لشکر در برابر دشمن است. علمدارى عباس(ع) این لقب را برایش به ارمغان آورد.

ابوقربه (صاحب مشک)، عمید (یاور دین خدا)، سفیر (نماینده حجت ‏خدا)، صابر (شکیبا)، محتسب (به حساب خدا گذارنده تلاشها)، مواسى (جانباز و مدافع حق) و مستعجل (تلاشگرى مهربان در برآوردن حاجات دیگران) از دیگر لقبهاى حضرت ابوالفضل(ع) است

یادم زجفای اشجع الناس آید

وز چشم ترم سوده الماس آید

آید به جهان اگر حسین دگری

هیهات برادری چو عباس آید

امّ البنین مادر حضرت ابو الفضل علیه السلام

مادر آنجناب فاطمه دختر حزام کلابیّه بود، که بعدها به امّ البنین معروف شد. مورّخین نوشته اند که حضرت امیر المؤمنین (ع) به برادر خود عقیل فرمود: تو به انساب عرب آشنا می باشی ، زنی را ازتبار دلاوران برای من اختیار کن تا از او فرزندی شجاع و دلیر آید( که سالار شهیدان حسین (ع) را درکربلا یاری کند) .

عقیل فاطمه کلابیّه را برای آن حضرت برگزید،که قبیله و خاندانش در شجاعت بی مانند بودند.

آن جناب او را تزویج نمودو ازاو چهار پسر متولّد شد، که بزرگترین آنها حضرت عبّاس بود و بعد عبد الله و جعفر و عثمان متولّد شدند. (1)

و لذا چون شمر ملعون به کربلا آمد، عبّاس و برادران او را خواست و گفت: خواهرزادگان من کجایند ( برایشان امان نامه آورده بود ) جوابش ندادند.

حضرت سید الشهداء (ع) فرمودند: جواب او رابدهید هرچند مرد فاسقی است، زیرا دائی شماست .

امّ البنین که ایمانی استوار و صفاتی نیکو داشت و به مقام شامخ اهل بیت (ع) آگاه بود و به آنها علاقه زیادی داشت ، چهار جوان خود را در دفاع از امام زمان خود به کربلا فرستاده و مصیبت آنها را درمقایسه با شهادت فرزند زهرا(س) سهل می شمرد.

ودربارۀ جلالت و بزرگی او گفته اند: هنگامیکه بشیر به مدینه طیّبه آمده و او را از مرگ یکی از چهار فرزندش آگاه ساخت، امّ البنین گفت: « مقصود ازاین خبر چیست؟ مرا از ابا عبدالله الحسین (ع) آگاه ساز. چون بشیر او را از مرگ چهار فرزندش آگاه نمود، گفت: رگ دلم را پاره کردی ، فرزندانم و هرکسی که زیر آسمان کبود است، فدای ابی عبدالله الحسین (ع) ، مرا از حضرت حسین (ع) آگاه ساز ». (2)

-------------------------------------------------------------------

1-       نفس المهموم / 332، عمدة الطالب / 323

2-       خاتون دو سرا مرحوم فیض الاسلام / 89

گریه حضرت امیر المؤمنین (ع) هنگام ولادت عبّاس (ع)

روزی که جناب عبّاس متولّد شد حضرت علی (ع) او را خواست، اذان در گوش راست و اقامه در گوش چپ او گفت و او را عبّاس نامید.

گاهی قنداقۀ‌ عبّاس را می گرفت و آستین دست کوچک این کودک شیرخوار را بالا میکرد و بازوی او را می بوسید و گریه می کرد.

امّ البنین از سبب گریه پرسید ، فرمود: در یاری برادرش حسین دستش را قطع می کنند و من بر آن روز گریانم. (1)

-------------------------------------------------------------------

1- منتهی الامال :‌1/ 385

گریۀ‌ امّ البنین در شهادت فرزندش عبّاس (ع)

معاویة بن عمّار از امام صادق (ع) روایت کرده که امّ البنین به بقیع می- رفت و بر پسران خویش شیون می کرد، ناله ای غم انگیز و سوزناک که مردم بر گرد او جمع می شدند و گوش می دادند( و گریه می کردند) حتی مروان هم (که از بزرگترین دشمنان خاندان نبوّت بود ) می آمد و زاری او را می شنیدو (با آن سنگدلی) گریه می کرد. (1) این اشعاراز امّ البنین در مرثیه حضرت ابوالفضل (ع) و دیگرپسرانش نقل شده:

* ای کسی که عبّاس را دیده که در میان نبرد جولان نموده و چون جنگ آوران حمله می کند و درکنارش سایر فرزندان حیدر که همه چون شیران یالدار دنبال او بودند.

* به من خبر رسیده که ضربت بر سر فرزندم رسید درحالی که دست نداشت، وای بر من، چه مصیبتی بر شیر بچّه ام (فرزندم) رسید، که ضربت عمود بر سرش وارد آمد.

* (عبّاسم من تو را می شناسم ) اگر شمشیر در دستت بود، کسی جرئت نمی کرد به تو نزدیک شود.

و نیز امّ البنین گفته است:

* ای زنان مدینه، دیگر مرا امّ البنین (مادر پسران) نخوانید چون مرا به یاد شیران بیشه می اندازید.

* به سبب پسرانی که داشتم امّ البنین خوانده می شدم ولی اکنون برایم فرزندی نمانده است.

* چهار پسر مانند کرکسان کوهسار ( بازشکاری )داشتم، که آنها را هدف تیر قرار دادند و رگ گردن آنها را قطع نمودند.

* بر سر نعش آنان نیزه ها بهم افتاد و همه شان از طعن نیزه به زمین افتادند.

* ای کاش می دانستم آنچنانکه خبر دادند، آیا عبّاس من دست راستش قطع شده بود؟ (2)

-------------------------------------------------------------------

1- نفس المهموم: /334

2- منتهی الامال: 1/385

معجزات قمر بنی هاشم ابوالفضل العبّاس (ع)

معجزات حضرت عبّاس بقدری فراوان است که احتیاج به تدوین کتاب جداگانه دارد،وکمترکسی از شیعه می باشدکه از قمربنی هاشم باب الحوائج معجزه ای یاد نداشته باشد، فقط درکتاب « چهرۀ درخشان قمر بنی هاشم » ج 1 تعداد 240 معجزه از آن بزرگوار نقل شده است.

ما به جهت تبرک و تیمن و برای اینکه کتاب خالی از حقایق نباشد چند کرامت از آن بزرگوار نقل می کنیم:

1- عالم شیخ حسن، فرزند علّامه شیخ محسن از اهل فلاحیّه نقل می کندکه : مردی از طائفه براجعه در خرمشهر بنام «مخیلف»به مرضی درپاهایش خود را می کشید و از مردم کمک می گرفت در رفت و آمد بود. شیخ خزعل کعبی در خرمشهر حسینیّه ای داشت که در آن دردهۀ‌ اول محرّم مجلس عزاداری برپا می ساخت، در آن شهرها رسم بود که چون مداح در نوحۀ خود به ذکر شهادت میرسید اهل بپا می خاستند و با لهجه های مختلف به سروسینه می زدند و « مخیلف » دراین مجالس شرکت می جست و چون نمی توانست پاهای خود را جمع کند در زیر منبر می نشست. در روز هفتم محرم که مصیبت ابوالفضل (ع) را می خواندند، چون خطیب به ذکر سوگواری قمر بنی هاشم (ع) پرداخت، مردم به عزاداری پرداختند. در آن حال ناگاه «مخیلف» را هم مشاهده نمودند که بر پاهایش ایستاده و بر سر و رو می زند، و چنین می گفت: « منم مخیلف که عبّاس مرا بر سر پا داشت » . وقتی که مردم این معجزه را دیدند او را در آغوش گرفته و می بوسیدند، و لباسهایش را پاره پاره می کردند( برای تبرّک) .

    وقتی که از « مخیلف » جریان را پرسیدند، گفت: ... (بقیه در ادامه مطلب)

شهادت حضرت ابوالفضل (ع)

حضرت عبّاس (ع) چون دید بسیاری از اهل بیت برادرش شهید شدند،‌به برادران خود عبدالله و جعفر و عثمان، که فرزندان امیرالمؤمنین (ع) از مادر او امّ البنین بودند،فرمود: ای برادران، جان من فدای شما باشد، جلو بیفتید و خود را برای سیّد و مولای خود سپر کنید، و از آن حضرت حمایت نمائید و استقامت کنید تا همه در مقابل او شهید شوید.

برادران ابوالفضل (ع) از او اطاعت کردند و درپیش روی امام حسین (ع) ایستادند، و جان خود را فدای جان آن بزرگوار نمودند.(1)

چون آنجناب تنهایی امام حسین(ع) را دید، خدمت آن حضرت آمده عرض کرد: ای برادر، مرا رخصت می فرمایی که جان را فدای تو گردانم؟

حضرت از شنیدن این سخن گریه شدیدی نمود، سپس فرمود: ای برادر، تو پرچمدار منی، چون تو کشته شوی لشکر از هم پاشیده شود.

حضرت عبّاس (ع) عرض کرد: ای برادر، سینه ام تنگ شده و از زندگی دنیا سیر شده ام و اراده دارم از این جماعت منافقین خونخواهی کنم.

امام حسین (ع) فرمود: حال که عازم هستی برای این کودکان اندکی آب طلب نما. حضرت عبّاس (ع) به سوی ... (بقیه در ادامه مطلب)

فرزندان حضرت ابوالفضل (ع)

در« عمدة الطالب » آمده: آن جناب دو پسر داشت عبیدالله و فضل.

مادر این دو لبابه دختر عبدالله بن عبّاس بن عبدالمطلّب(1) بود، و جناب عبیدالله از علماء و دانشمندان بود و نسل حضرت ابوالفضل (ع) از اوست، چون فضل اولاد نداشت و جناب عبیدالله دو پسر داشت :‌عبدالله و حسن، و از این دو آقا زاده عبدالله نیز فرزند نداشت ، لذا ادامۀ نسل آن سرور از برادرش حسن می باشد، که مادر او دختر عبدالله بن معبد بن عبّاس بن عبدالمطلب بود.

از برکت حضرت ابوالفضل (ع) اولاد و احفاد (نبیره ها ) آن جناب همه صاحبان مقامات عالیه و عالم و زاهد و شاعر و مروّج اخبار ائمّۀ طاهرین (ع) بودند. (2)

-------------------------------------------------------------------

1-      بعضی چون مرحوم مقرّم لبابه را دختر عبیدالله بن عبّاس ذکر کرده اند. ( العبّاس /350)

2-      به منتخب التواریخ / 261و کبریت احمر /380

حضرت ابوالفضل (ع) و مقام شفاعت

 نقل شده که در روز قیامت حضرت رسول خدا (ص) به امیرالمؤمنین (ع) می فرمایند: به فاطمه (ع) بگو: برای شفاعت و نجات امّت دراین فزع اکبر چه دارید؟ علیّ (ع) پیام را به حضرت فاطمه (ع) می رساند، و آن بانو در جواب می فرمایند: « ای امیرالمؤمنین، برای ما در مقام شفاعت دو دست بریده پسرم حضرت عبّاس کافی است». (1)

-------------------------------------------------------------------

1- معالی السبطین : 1/276

 علم سردار کربلا

مرحوم آیة الله بیرجندی در« کبریت احمر » اظهار می دارد که حضرت عبّاس (ع) از بزرگان اهل فضل و بصیرت خاندان عصمت (ع) بود، او درس نا خوانده دانا بود که علمش از منبع فیض الهی نشأت گرفته، و درظاهر نیز از علوم سرشار پدر بزرگوارش بهره ها برده بود.

مرحوم مقرّم می نویسد:

در جاییکه امیر المؤمنین (ع) برخی از اصحاب خود را چنان پرورش می داد که به اسرار و رموز عالم هستی و از جمله علم منایا و بلایا آگاه می- شدند – چون حبیب بن مظاهر، میثم تمّار، رشید – آیا معقول است که نور چشم و پارۀ جگر خود را از علوم خویش بی بهره گذارد؟ با اینکه قابلیت و استعداد وی از آنها بیشتر بود.

خلاصه ابوالفضل (ع) بسان خواهرش زینب کبری (ع) است که به تصریح امام سجاد (ع) دانای درس خوانده می باشد. بعلاوه آن بزرگوار بر اساس صفا ی نفس و طینت پاک و اخلاص عظیمی که داشت مصداق کامل حدیث شریف بود که « هر کس چهل روز اعمالش را خالص برای خداوند عزّوجل انجام دهد، چشمهه های حکمت از قلبش بر زبانش جار ی گردد».(1) دراین صورت کسی که تمام اعمال و مراحل عمرش را در راه رضای خدای تعالی گذرانده، و از هر رذیلتی پیراسته و به هرفضیلتی آراسته بوده است جز این تصور می شود که ذات شریفش متجلی به انوارمعارف ربوبی بوده، و علمش لدنّی باشد؟ دلیل دیگر بر اینکه علم قمر بنی هاشم (ع) وجدانی بوده است، این گفتار معصوم (ع) است که می- فرماید: « همانا عبّاس بن علی در کودکی علم را با شیر مکیده است (ودر شیر خوارگی به علم و کمال آراسته بود)».

این تشبیه امام (ع) استعارۀ بسیار بدیع است زیرا که «زقّ» بمعنی تغذیه جوجه پرنده توسط مادرش است آن هنگام که خود به تنهایی قادر به غذا خوردن نیست،و از این استعاره متوجّه می شویم که ساقی کربلا از کودکی و حتی از شیرخوارگی قابلیت گرفتن علوم و معارف را داشته است. (2) مرحوم مقرّم به چند نکته در زیارت حضرت ابوالفضل (ع) – منقول ازامام صادق (ع) اشاره نمودند که هر کدام فضیلتی برای آن بزرگوار است،‌و ما خلاصه آن را نقل می کنیم:

1- در اذن دخول حرم ابوالفضل (ع) می خوانیم :

« سلام خدا، و سلام ملائکه مقرّبش، وسلام پیامبران مرسل، و بندگان شایسته اش، و سلام تمامی شهداء و صدّ‌یقان، و سلامهایی پاک و طیّب در صبحگاهان و شامگاهان، برتو باد ای فرزند امیرالمؤمنین».

از طرف دیگر: امام صادق (ع) در زیارت سرور مظلومان ابا عبدالله الحسین (ع) می فرمایند: « سلام خدا، و سلام ملائکه اش ، در صبحگاهان و شامگاهان، برتو باد، و سلامهایی پاک و مطهر، وبرتو سلام ملائکه مقرّب.

از شباهتهاییکه این دو زیارت بهم دارد، برای ما روشن می شود که منزلت قمر بنی هاشم (ع) شبیه مقام سید الشهداء (ع) است، که در هردو، سلام خداوند و سلام ملائکه مقرّب در هر صبح و شام ، و عبارت: «اَلزّاکِیاتُ الطَّیِّباتُ » و « اَلزّاکِیاتُ الطّاهِراتُ » آمده است.

2- سلام الهی ( که رحمت بی پایان و عنایت تمام نشدنی اوست ) و سلام ملائکه مقرّب خداوند، و سلام پیامبران ( که درتمامی افعال و رفتار پیرو رضایت حقّ تعالی ووحی خداوند هستند ) وسلام شهداء و صدّیقین

( که پیرو راستین انبیاء و اوصیائند ) و سلامهایی پاک و مطهّر ، به آن بزرگوار داده شده است.

3- در بخشی از اذن دخول سردار کربلا آمده است: « شهادت می دهم که تو نسبت به جانشین پیامبر مرسل ( امام حسین علیه السلام ) در مقام تسلیم بودی، حضرتش را تصدیق نمودی، به عهد خود وفا ورزیدی و خیرخواهی کردی». در اینجا مقام تسلیم که از رفیعترین مقامات سالکین و راهیان کوی محبوب است ( و از مرتبۀ رضا و توکل بالاتر است) برا ی آن حضرت برشمرده است .

4- امام (ع) در میان همۀ شهداء تنها حضرت ابوالفضل (ع) را به این خطاب مخاطب فرموده که :‌ « خدا لعنت کند کسی را که حقّ تو را نشناخت و حرمت تو را کوچک شمرد»‌. معلوم می شود سائر شهداء به این میزان از فضیلت دست نیا فته اند هرچند هرکدام را حقّی بسزا ثابت است.

5- با این فقره از زیارت: « خداوند یاد تو را در ملأ اعلی بلند ساخت » .

درجه ای عظیم و مقامی منیع برای حضرتش بیان می کند که یاد او در آن مجلس نا ستودنی قدسیان مقامی بلند و والاست، و فرازهای دیگر زیارت که بیانگر مقامات عالیۀ سردار کربلاست و دقّت بیشتر می طلبد.

6- امام صادق (ع)‌ خطاب به ابوالفضل (ع) در زیارت دیگر می فرمایند:

 « خداوند لعنت کند قومی را که با ریختن خون تو محارم الهی را درشأن تو حلال شمردند، و با کشتنت ، حرمت اسلام را از میان بردند».

با اینکه همۀ شهدای کربلا به برترین مرتبۀ فضل رسیدند که دیگر شهداء را به آن راهی نیست که درزیارت نیمۀ رجب می خوانیم:

« شما پاک و طیّب هستید، و زمینی که در آن دفن شدید پاک شده است»‌. و لکن این عبارت که : « با شهادتت حرمت دین زیر پا نهاده شد» فقط دربارۀ سردار کربلا رسیده است. (3)

-------------------------------------------------------------------

1-       عیون الاخبار: 2/68ب31ح321

2-       العبّاس مرحوم مقرّم /169

3-       العبّاس مقرّم / 209 وترجمۀ آن سردار کربلا / 228

 فضائل آن حضرت

حضرت عبّاس دارای مقام بسیار رفیعی از فضل و دانش و تقوی و یقین و اطاعت و عبادت و شرایف آداب و اخلاق بود، و به حضرت امام حسین (ع) و زینب کبری(ع) علاقه وافر داشت. و او بعد از حسنین(ع) اشرف و اعظم پسران حضرت علی (ع) بود. مقام حضرت ابو الفضل (ع) بالاتر ازآنست که امثال ما بتوانند بیان کنند. درسفر حضرت سید الشهداء (ع) به کربلا (از مدینه تا مکّه ، واز مکّه تا کربلا ) آنجناب توجه خاصی به حضرت ابو الفضل (ع) داشت . عصرتاسوعا، چون آن بزرگوار ابو الفضل را نزد دشمن فرستاد، فرمود: « ای عبّاس، جانم به قربانت، برادرم- سوار شو و با آنها ملاقات کن ». (1) مرحوم صدوق به اسناد خود روایت کرده که: حضرت علی بن الحسین (ع) به عبیدالله فرزند ابوالفضل (ع) نگاهی کرد، اشک چشمانش را گرفت و فرمود: روزی بر رسول خدا (ص) سخت تر از احد نبود که عمویش حمزه درآن شهید شد، وبعد از آن موته بود که عموزاده اش جعفربن ابیطالب شهید شد. سپس فرمود:« لکن روزی چون روز حسین(ع) نبود» ، سی هزار مرد که گمان می کردند ازاین امتند دور او را گرفتند و هرکدام با کشتن او به خدا تقرّب می جستند، و او خداوند را به آنها یادآوری می نمود، ولی پند نمی گرفتند تا او را به ستم وظلم و عدوان کشتند. آنگاه فرمود: « خداوند عبّاس را رحمت کند، که جانبازی کرد و خوب امتحان داد و خود را فدای برادر نمود تا دو دستش قطع شدو خداوند در عوض به او دو بال داد که با فرشتگان در بهشت پرواز می کند، چنانکه به جعفربن ابیطالب عطا نمود».

حضرت عبّاس نزد خداوند متعال منزلت و مقامی داردکه تمام شهداء در روز قیامت تمنّای مقامش را می نمایند. (2)

مفضّل بن عمر روایت کرده که حضرت صادق (ع9 فرمودند: « عموی ما عبّاس بصیرتی عمیق و ایمانی محکم داشت، در محضر ابی عبدالله (ع) جهاد کرد، و نیکو کفایت نمود تا به شهادت رسید».

و خون عبّاس در قبیله بنی حنیفه است، وی هنگام شهادت 34سال داشت. (3)

ازمجموعه شهید ثانی(ره) نقل شده که روزی حضرت امیرالمؤمنین (ع) به فرزندش عبّاس فرمودند: بگو یک(واحد)، او گفت: یک. دوباره فرمودند: بگو: دو(اثنین). حضرت عبّاس خودداری کرد و گفت: شرم می کنم با زبانی که یک گفته ام، دو بگویم. ( یعنی با زبانی که خدا را به یگانگی خوانده ام دو بگویم، دوئیت خلاف توحید است). امرالمؤمنین (ع) دو چشم او را بوسید.

و دربیان دفن شهداء خواهد آمد که امام سجاد (ع) جسد عمویش حضرت عبّاس (ع) را همانندپدر اطهرش خود به دل خاک نهاد . و این بیانگر این مطلب است که آن جسد مطهر چون ذوات مقدّسه معصومین (ع) سزاوار نیست کسی دیگر به آنها دست بزند. حاج محمّد رضا ازری (ره ) درقصیدۀ خود به این مصرع رسید: « روز عاشورا روزی بود که هدایت- حضرت حسین (ع) – به ابوالفضل پناه برد ». بیت را تمام نکرده به همین حال ماند . امام حسین (ع) را در خواب دید که تشریف آوردند و فرمودند: آنچه گفته ای صحیح است ، من به برادرم ابوالفضل پناه بردم ، و مصرع دوم را حضرت خود انشاء فرمود: « انوقت من پناه بردم که آفتاب از تیرگی غبار معرکه کربلا نقابی پیدا کرده بود». (4)

-------------------------------------------------------------------

1- تاریخ طبری : 5/416

2-امالی صدوق/462م 70 ح 10 ، خصال : 1/68،بحار: 44/298ب35ح4

3- نفس المهموم / 332 ، عمدة الطالب / 323

4- مستدرک : 15/ 215ب 79 از احکام اولاد ح 16 ، مقتل خوارزمی : 1/122ف6

5- وقایع الایّام خیابانی / 418

ادب حضرت ابوالفضل (ع)
 

در ادب آن جناب همین کافی است که هیچگاه بدون اذن امام حسین (ع) نزد او نمی نشست، و مانند بنده ای کنار مولای خود بود. و اوامر و نواهی آن جناب را اطاعت می نمود، و هر گاه او را صدا می زد می فرمود: « یا ابا عبدالله » ، « یا بن رسول الله »، « یا سیّدی »، و در تمام عمر هیچگاه امام حسین را برادر صدا نزد، مگر روز عاشورا آنوقت که بر اثر ضربت عمود آهنین از اسب به زمین می افتاد. (1)

و نقل می کنند: جهتش این بود که در آن ساعت فاطمه زهرا (ع) را دید که به او خطاب فرمودند: وَلَدِی عَبّاس.

-------------------------------------------------------------------

1- معالی السبطین : 1/271

 شمائل آن بزرگوار

حضرت عبّاس چنان خوش قیافه و زیبا رو یبود که او را « ماه بنی هاشم »  می گفتند.و قامت رشیدش چنان بودکه چون براسبان بزرگ سوارمی شد هر دو پای مبارکش به زمین می رسید.

مرحوم میرزا رضا قلی خان در « مظاهرالانوار» می نویسد: حضرت ابوالفضل (ع) قامتی بلند و بازوهایی دراز داشته، و گویند: چون بر اسبهای قوی می نشست، و پا در رکاب می نمود زانوهای او به حوالی گردن اسب می رسید، و او مظهر جلال و جبروت حضرت کردگار بود. و در شجاعت و مناعت بعد از حضرت امام حسن (ع) و امام حسین (ع) سرآمد اولاد حضرت امیرالمؤمنین (ع)، و سپهسالار و علمدار مظلوم کربلا بوده است. (1)

-------------------------------------------------------------------

1- وقایع الایّام خیابانی / 422 

 نام ، کنیه و لقب آن بزرگوار

1- « عبّاس » نام مشهور آن حضرت است.

می نویسد: به جهت شدّت شجاعت و صولت او را عبّاس – به صیغه مبالغه – می گفتند. عبّاس به معنای شیر بیشه و شیر درنده است، چون آنجناب بسیار شجاع بود، و درمیدانهای نبرد مانند شیر غضبناک حمله می کرد او را عبّاس می گفتند.

2- « ابو الفضل» به این جهت گویند که او پسری به نام فضل – دارای کمالات صوری و معنوی – داشته است.

3- « ابوالقربة » یعنی ملازم مشک، به این جهت وی را ابوالقربة نامیدند که آن سرور در کربلا درحفظ مشک آب سعی بسیار نمد که آب به تشنگان برساند، تا حدّی که دستهای خود را حافظ ، و جان را فدای آن گردانید. (1)

4- « قمر بنی هاشم » چون صورتش مانند ماهِ درخشان زیبا بود، و درشب تاریک صورتش چون ماه می درخشید، و برای اینکه فضائل جسمانی و نفسانی او مانند ماه انگشت نشان بود. (2)

5- « باب الحوائج » براثر کثرت بروز کرامات و برآوردن حاجات ازآن بزرگوار، بین شیعه وسنی به باب الحوائج شهرت یافته است. (3)

عالم بزرگوار شیخ مرتضی آشتیانی از استادش مرحوم میرزا حسین خلیلی تهرانی از شیخ جلیلی- که با هم به درس صاحب جواهر می رفتند- نقل می کند:

یکی از تجّار که رئیس خانواده آل کبَّه بود، جوانی خوش منظر داشت و اولاد او منحصر به همین جوان بود،و مادرش علویه بود.

این جوان به مرض حصبه مبتلا گردید وحال او سخت شد و مشرف به مرگ گردید، چشم و پای او را می بندند، پدرش بیرون دویده به سروسینه می زند و مادر او به حرم ابو الفضل (ع) می رود و از کلید دار تقاضا می- کند شب درحرم بماند، ابتدا نمی پذیرد بعد که آن زن خود را معرّفی کرده و می گوید: پسرم درحال مردن است کلید دار قبول می کند.

آن عالم می گوید: درآن شب من وارد کربلا شدم و از جریان خبر نداشتم ، و آن تاجر را هم نمی شناختم. درخواب دیدم ازطرف قبر حبیب بن مظاهر به حرم سیّد الشّهدء (ع) مشرّف می شوم. بالای سر مبارک فضا وزمین از ملائکه پر بود، و درمسجد بالا سر حضرت رسول(ص) و حضرت علی (ع) برتختی نشسته بودند. درآن اثنا ملکی آمد سلام کرده، عرض کرد: حضرت ابو الفضل می گویند: یا رسول الله، علویه همسر حاجی آل کُبَّه شفای فرزندش می خواهد، از خداوند بخواهید او راشفا دهد. حضرت رسول (ص) دست به دعا برداشته و بعد ازلحظه ای فرمود: مقدّر شده این جوان بمیرد. بعد ازلحظه ای ملک دیگری آمد وسلام رساند و همان پیام آورد، دوباره حضرت رسول دست به دعا برداشته وپس از آن فرمودند: مردن این جوان مقدّر است. ملک برگشت. شیخ گوید: ناگاه دیدم ملائکه حاضر درحرم بحرکت آمدند، و درآنها شور و غوغا افتاد گفتم: چه خبر است؟ دیدم حضرت ابو الفضل(ع) خودشان با همان حالت وقت شهادت تشریف آوردند، و خدمت رسول خدا (ص) سلام کردند و گفتند: علویّه به من توسّل کرده و شفای فرزندش را از من می خواهد، شما به خدا عرض کنید: این جوان را شفا دهند یا دیگر مرا باب الحوائج نخوانند، و این لقب را ازمن بردارند. چون رسول خدا(ص) این سخن را شنید، چشم مبارک آن حضرت پر از اشک شد، و رو به حضرت علی (ع) نموده و فرمودند: یا علی، تو هم دردعا با من همراهی کن. هردو بزرگوار دعا کردند که ملکی از آسمان نازل شدو به آن حضرت سلام کرد و سلام خداوند را به آن بزرگوار رساند و گفت: لقب باب الحوائج را از عبّاس نمی گیریم و جوان را شفا دادیم. شیخ گوید: از خواب بیدار شدم، چون از قضیه خبر نداشتم، بسیار تعجب کردم. هنوز یک ساعت به صبح مانده بود، روانه شدم و بعد از پرسیدن خانه را پیدا کردم. داخل خانه شدم پدر جوان را دیدم راه می رود و برسروصورت می زند و جوان را در اتاق تنها گذاشته بودند. به حاجی گفتم: آرام باش جوانت شفا یافته، تعجب کرد مرا به اتاق جوان برد. دیدیم جوان نشسته و مشغول باز کردن صورت خود است.

پدراو را در بغل گرفت، جوان گفت: گرسنه ام.

سپس علویه داخل شد و گفت: شفای جوانم را گرفتم. (4)

6- « عبد صالح » در زیارت آن بزرگوار آمده : سلام بر این بندۀ صالح و مطیع خدا و رسولش. بنابراین معلوم می شود یکی از بزرگترین مراتب انسانی این است که آدمی بنده صالح خدا باشد.

7- « سقّا » چون آن بزرگوار سقایت اهل بیت برادر را به عهده داشت ، او را سقّا نامیدند.

 امام حسین (ع) درروز هفتم حضرت عبّاس را با پنجاه نفر از اصحاب فرستاد تا از فرات آب بیاورند.

درروز عاشورا امام حسین (ع) به او نفرمود: با دشمنان نبرد کن، بلکه فرمود: برای کودکانم آب بیاور. لذا او را سقا نامیدند.

8- « پرچمدار » چون حضرت سید الشهداء(ع) درروز عاشورا پرچم را به برادر خود عبّاس سپرد، و همیشه درمیان یاران شجاعترین افراد را برای حمل پرچم انتخاب می کنند.

عدد عبّاس به حساب ابجد 133 می باشد که مطابق است با کلمۀ «باب الحسین» و از ختمهای مجرب آن است که اگر کسی حاجتی دارد دریک مجلس 133مرتبه بگویید: « یا کاشِفَ الْکَرْبِ عَنْ وَجْهِ الْحُسَیْنِ (ع) اِکْشَفْ کَرْبی بِحَقِّ اَخِیکَ الْحُسَیْنِ » خداوند حاجتش را بر آورد. (5)

-------------------------------------------------------------------

1-       کبریت احمر/ 395

2-       زندگانی قمر بنی هاشم /54

3-       العبّاس از مقرّم / 148

4-       مقتل مقدّم: 3/91، چهرۀ درخشان قمر بنی هاشم : 1/302 ، در کنار علقمه /29

5-       العبّاس / 164

 تولّد وسنّ شریف حضرت ابو الفضل (ع)

حضرت ابو الفضل (ع) درروز چهارم شعبان سال 26 هجری به دنیا آمد.(1)

مرحوم بیرجندی در « وقایع الشهور و الایّام » از معاصرین خود نقل می کند که آن سرور در شب چهارم شعبان به دنیا آمد.(2)

سنّ آن حضرت را از 32سال تا 39 سال نوشته اند، و درجنگ صفّین سن آن حضرت بین 15تا 17 سال بوده، و حضرت زینب(ع) حدود بیست سال از او بزرگتر بوده است، و با توجه به این حساب- با اندک اختلافی- حضرت

ابو الفضل از35سال کمترو از38سال بیشتر نداشته، و ازدواج مادرش هم زودتر ازسال 22هجری نبوده است. بنا براین، هنگام شهادت پدربزرگوارش 18ساله و درکربلا 38ساله می باشد و اخبار هم تحقیق ما را تایید می- کند. (3) سید محسن عاملی در « مجالس السنیّه » می نویسد: آن جناب درسال 26هجری به دنیا آمد و دربعضی از جنگها شرف حضورداشته، لکن پدرش به او اجازۀ رزم نمی دادو هنگام شهادت 34سال از سنّ مبارکش گذشته بود.(4)

مرحوم بیرجندی گوید: اکثر روایات دلالت داردکه سنّ ابو الفضل(ع) درزمان شهادت 35سال بوده است، دراین صورت تولّدش درسال 25هجری خواهد بود. (5)

-------------------------------------------------------------------

1-       العبّاس ، مقرّم / 136به نقل ازانیس الشیعه.

2-       زندگانی قمربنی هاشم ، عمادزاده / 53

3-       زندگانی قمربنی هاشم / 49

4-       فرسان الهیجاء: 1/187

5.  کبریت احمر/376